به گزارش پایگاه خبری تحلیلی هوژان، ناآرامیهای اخیر ایران از دهه دوم دیماه آغاز شد و با اعمال محدودیت گسترده اینترنت از هجدهم دیماه ۱۴۰۴ شدت گرفت. در کنار ابعاد امنیتی و اجتماعی این تصمیم اکنون یک حاشیه مهم و کمتر گفتهشده در حال نمایان شدن است که به مصرف انرژی و فعالیت استخراج رمزارز بازمیگردد.
بررسیها نشان میدهد قطع اینترنت هرگز مصرف آن را به صفر نرساند اما سطح دسترسی کاربران به کمترین میزان خود نزدیک شد. این وضعیت باعث شد بخش قابل توجهی از فعالان حوزه ماینینگ امکان ادامه فعالیت نداشته باشند و همین موضوع اثر مستقیمی بر سهم ایران از هشریت جهانی برجای گذاشت.
طبق دادههای موجود سهم ایران از هشریت جهانی بیتکوین که در ابتدای سال ۲۰۲۶ بین ۲ تا ۵ درصد برآورد میشد به صورت موقت کاهش یافت و افت هشریت منتسب به ایران در مقطعی به حدود ۵ درصد رسید. این کاهش ناگهانی نشان داد بخش قابل توجهی از مصرف اینترنت و برق کشور به فعالیت استخراج رمزارز وابسته بوده است.
مصرف برق ماینینگ زیر ذرهبین
بررسیهای انجامشده با استفاده از دادههای رسمی و تحلیلهای هوش مصنوعی حاکی از آن است که استخراج بیتکوین در ایران همچنان یکی از عوامل تشدید بحران انرژی محسوب میشود. بر اساس گزارشهای شرکت توانیر و اظهارات مقامات حوزه انرژی در سال ۲۰۲۵ مجموع مصرف برق عملیات ماینینگ قانونی و غیرقانونی در کشور حدود ۲۰۰۰ مگاوات برآورد شده است.
این میزان مصرف معادل توان تولیدی تقریبی دو واحد نیروگاه هستهای بوشهر است و در مقیاس سالانه رقمی بین ۵ تا ۱۰ تراواتساعت را شامل میشود. با توجه به تولید سالانه حدود ۳۶۰ تا ۳۸۶ تراواتساعت برق در کشور استخراج رمزارز بین ۰.۵ تا ۱.۵ درصد کل برق ایران را مصرف میکند اما در دورههای اوج مصرف نقش پررنگتری دارد و در برخی مقاطع تا ۲۰ درصد کمبود برق را به خود اختصاص داده است.
تحلیلهای مبتنی بر دادههای انرژی نشان میدهد مصرف مداوم ۲۰۰۰ مگاوات برق معادل مصرف چند صد هزار خانوار ایرانی یا بخش بزرگی از مصرف سالانه یک استان کوچک تا متوسط است. چنین رقمی فشار قابل توجهی بر شبکه برق وارد میکند و در زمان اوج مصرف آثار آن تشدید میشود.
مقایسه با مصرف استانها
پیک مصرف برق کشور در تابستان ۱۴۰۴ بین ۷۷ تا ۸۰ هزار مگاوات ثبت شد و پیشبینیها برای تابستان ۱۴۰۵ عددی در حدود ۸۶ تا ۸۷ هزار مگاوات را نشان میدهد. حدود ۲۰ درصد این پیک معادل ۱۵ تا ۱۷ هزار مگاوات است.
در مقایسه مصرف برق استانهای پرمصرف در زمان اوج به شرح زیر برآورد میشود
تهران حدود ۶۰۰۰ تا ۶۵۰۰ مگاوات
خوزستان حدود ۵۰۰۰ تا ۶۰۰۰ مگاوات
فارس حدود ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ مگاوات
استانهایی مانند اصفهان خراسان رضوی مازندران بوشهر و البرز هر کدام بین ۲۰۰۰ تا ۴۰۰۰ مگاوات
استانهای متوسط و کوچک بین ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ مگاوات
در مجموع مصرفی معادل ۲۰ درصد پیک برق کشور تقریباً برابر با مصرف همزمان چند استان بزرگ و متوسط است که نشاندهنده اثرگذاری شدید استخراج رمزارز بر شبکه برق در شرایط حساس است.
استخراج بیتکوین در ایران به ابزاری برای کسب درآمد ارزی تبدیل شده اما مصرف بالای برق یارانهای در کنار قطعیهای مکرر برق برای شهروندان عادی به یک چالش جدی بدل شده است. در شرایطی که مردم تبعات ناترازی انرژی را تحمل میکنند گزارشها از ادامه فعالیت برخی مزارع بزرگ استخراج حکایت دارد.
کارشناسان معتقدند این وضعیت نیازمند نظارت دقیقتر و شفافیت بیشتر در سیاستگذاری انرژی است چرا که ادامه این روند میتواند بحران برق و نارضایتی عمومی را تشدید کند.
- نویسنده : مینوفر چراغی
