به گزارش پایگاه خبری تحلیلی هوژان، دور تازهای از تعاملات هستهای میان ایران و ایالات متحده قرار است روز سهشنبه در شهر ژنو برگزار شود؛ نشستی که طبق اعلام رسمی از نظر شکل و سازوکار مشابه گفتوگوهای قبلی در مسقط خواهد بود و با میانجیگری طرفهای واسط دنبال میشود.
در همین چارچوب، وزیر امور خارجه ایران شامگاه یکشنبه در رأس هیأتی متشکل از دیپلماتها و متخصصان حوزههای مختلف، تهران را به مقصد ژنو ترک کرد تا ضمن پیگیری دور دوم مذاکرات، رایزنیهای سیاسی دیگری را نیز انجام دهد.
بر اساس اظهارات مطرحشده از سوی مقامهای مسئول، فضای دور نخست مذاکرات در عمان نسبتا مثبت ارزیابی شده و زمان و محل نشست بعدی نیز به طور رسمی مورد تأیید قرار گرفته است. هدف اصلی این گفتوگوها بررسی مسیرهای دستیابی به تفاهمی است که بتواند از تشدید تنشها جلوگیری کند.
گزارشها حاکی است هیأت آمریکایی نیز با حضور چهرههای نزدیک به دولت ایالات متحده در این نشست شرکت خواهد کرد و نمایندگان عمان نقش تسهیلکننده را بر عهده دارند. این مذاکرات در شرایطی برگزار میشود که تلاشها برای یافتن راهکاری دیپلماتیک جهت مدیریت پرونده هستهای ادامه دارد.
در مواضع اعلامی از سوی تهران، بر آمادگی برای گفتوگو درباره سطوح غنیسازی و سایر ابعاد برنامه هستهای صلحآمیز تأکید شده است؛ موضوعی که در صورت تمرکز طرف مقابل بر رفع محدودیتهای اقتصادی و تحریمی، میتواند زمینه بحثهای فنی را فراهم کند. با این حال، درباره جزئیات احتمالی توافق یا سناریوهای عملیاتی، هنوز تصمیم نهایی اعلام نشده است.
همچنین تأکید شده که بحث توقف کامل غنیسازی در دستور کار قرار ندارد و این موضوع از منظر ایران اساسا قابل طرح نیست. در مقابل، مقامهای آمریکایی همچنان خواستار محدودیتهای گستردهتر هستند و در اظهارات عمومی خود بر جلوگیری از دستیابی ایران به توانمندیهای حساس تأکید میکنند.
در فضای سیاسی واشنگتن نیز اظهارات متفاوتی مطرح شده است؛ از یک سو سخن از امکان رسیدن به توافقی جامع به میان آمده و از سوی دیگر تهدید به اقدامات سخت در صورت شکست دیپلماسی مطرح شده است. همزمان، برخی مقامهای آمریکایی از دشواری مسیر توافق سخن گفته و بر ادامه مذاکرات تمرکز کردهاند.
در کنار این تحولات، تحرکات نظامی آمریکا در منطقه افزایش یافته و مقامهای این کشور اعلام کردهاند؛ حضور نیروها با هدف حفظ آمادگی و حفاظت از منافعشان صورت میگیرد. این شرایط باعث شده فضای مذاکرات در سایه فشارهای سیاسی و امنیتی دنبال شود.
از سوی دیگر، مقامات ایرانی بار دیگر اعلام کردهاند موضوع توان دفاعی و برنامه موشکی در دستور مذاکرات قرار ندارد و تمرکز صرفا بر پرونده هستهای خواهد بود. همچنین تأکید شده که مسیر دستیابی به تفاهم، وابسته به اقدامات عملی طرف مقابل در حوزه تحریمهاست.
دور نخست این گفتوگوها که پیشتر در عمان برگزار شد از سوی مقامهای ایرانی «شروعی مناسب» توصیف شد و توافق کلی برای ادامه مسیر شکل گرفت. قرار شد پس از مشورت در پایتختها، زمان نشست بعدی تعیین شود که اکنون ژنو میزبان این دور از مذاکرات است.
در تیم مذاکرهکننده ایران، مجموعهای از مسئولان سیاسی، حقوقی و اقتصادی حضور دارند و در سوی مقابل نیز نمایندگانی از دولت آمریکا و نهادهای مرتبط شرکت خواهند کرد. گفتوگوها به صورت غیرمستقیم انجام میشود و پیامها از طریق واسطهها منتقل خواهد شد.
موضع اعلامی تهران بر حفظ حق غنیسازی و تمرکز بر رفع نگرانیهای اعلامی در ازای لغو تحریمها استوار است؛ رویکردی که قرار است محور اصلی مذاکرات پیش رو باشد. در مقابل، طرف آمریکایی نیز بر محدودسازی برنامه هستهای تأکید دارد و نتیجه این تعاملات میتواند مسیر آینده روابط را تحت تأثیر قرار دهد.
