به گزارش پایگاه خبری تحلیلی هوژان، بررسی وضعیت تسهیلات حمایتی نشان میدهد وام ازدواج و وام فرزندآوری، بهعنوان مهمترین ابزارهای مالی دولت در حوزه جمعیت، عملاً با صفهای طولانی و تأخیرهای چندماهه روبهرو هستند. خانوارهایی که در شرایط تورمی، این تسهیلات را حداقل پشتوانه اقتصادی خود میدانند، اکنون پاسخ روشنی از شبکه بانکی دریافت نمیکنند و نگاهها متوجه بانک مرکزی بهعنوان نهاد ناظر شده است.
پیشتر گزارشهایی درباره صف بیش از ۵۴۳ هزار نفری وام ازدواج منتشر شد، اما مشکل به این تسهیلات محدود نمانده است. وام فرزندآوری نیز با وضعیتی نگرانکنندهتر روبهرو شده و بخش بزرگی از متقاضیان همچنان در انتظار هستند.
وام فرزندآوری چقدر است و چرا پرداخت نمیشود؟
بر اساس قانون، تسهیلات فرزندآوری در سال جاری برای فرزند اول ۴۴ میلیون تومان با بازپرداخت سهساله تعیین شده و این رقم برای فرزند پنجم به ۲۲۰ میلیون تومان با بازپرداخت هفتساله میرسد. با این حال، آنچه در متن قانون آمده، در عمل با محدودیتهای جدی در پرداخت، سختگیری بانکها و نبود هماهنگی اجرایی مواجه شده است.
طبق آمار رسمی بانک مرکزی، تا پایان ماه دهم سال، ۵۲۸ هزار و ۱۱۹ نفر همچنان در صف دریافت وام فرزندآوری قرار دارند. این در حالی است که از ابتدای سال تا پایان دیماه، ۴۴۷ هزار و ۲۴۱ فقره تسهیلات پرداخت شده و مجموع پرداختها به ۴۱ هزار و ۶۷ میلیون تومان رسیده است. مقایسه این ارقام نشان میدهد صف متقاضیان، همچنان سنگینتر از توان پرداخت شبکه بانکی باقی مانده است.
عملکرد نامتوازن بانکها
بررسی عملکرد بانکها تصویر روشنی از ناهماهنگی ارائه میدهد. بانک ملی ایران بیشترین تعداد متقاضی در صف را دارد، اما در عین حال بیشترین پرداخت را نیز انجام داده است. در مقابل، بانک قرضالحسنه رسالت با وجود تعهد قانونی، کمترین میزان پرداخت را ثبت کرده و هزاران متقاضی را بلاتکلیف گذاشته است. این اختلاف عملکرد، پرسشهای جدی درباره نحوه نظارت و برخورد با بانکهای کمکار ایجاد کرده است.
در چنین شرایطی، متقاضیان، بانک مرکزی را مخاطب اصلی مطالبات خود میدانند. تأخیر پرداخت وام فرزندآوری در اقتصادی با تورم بالا، عملاً ارزش واقعی این تسهیلات را کاهش میدهد و کارکرد حمایتی آن را زیر سؤال میبرد. اگر در ماههای پایانی سال تصمیمی جدی برای ساماندهی این صفها گرفته نشود، سیاستهای جمعیتی دولت با چالش جدی در اجرا مواجه خواهد شد.
