به گزارش پایگاه خبری تحلیلی هوژان، در شرایطی که مردم زیر بار تورم کمر خم کردهاند، اعلام اینکه «گرانی دیگر گرانفروشی نیست» بهمثابه خلع سلاح نهادی است که فلسفه وجودیاش صیانت از سفره مردم در برابر زیادهخواهی واسطههاست. این رویکرد، سپردن ریش و قیچی قیمت کالاهای اساسی به دست مکانیزم بیرحم عرضه و تقاضا در بازاری است که انحصار و دلالی بر آن حاکم است.
کارشناسان اقتصادی تأکید میکنند که تکیه بر عرضه و تقاضا زمانی معنا دارد که بازار رقابتی کامل و شفاف باشد. در حالی که بازار کالاهای اساسی در ایران در اختیار باندهای توزیع و واردکنندگان انحصاری است، عرضه قطرهچکانی انجام میشود و قیمتها بهطور مصنوعی بالا میرود. در چنین شرایطی، استفاده از فرمول عرضه و تقاضا بیشتر شبیه به شانه خالی کردن از مسئولیت نظارتی است.
این رویکرد همچنین تناقض آشکاری با سیاستهای دولت دارد؛ چراکه در حوزههایی مانند خودرو و ارز، شدیدترین مداخلات دستوری اعمال میشود، اما در کالاهای اساسی مانند برنج، دولت به تئوری بازار آزاد پناه میبرد. این برخورد گزینشی نشاندهنده نبود یک استراتژی واحد اقتصادی است و بیشتر به سفیدشویی گرانی شباهت دارد تا اصلاح ساختار بازار.
گذشته از آن، عرضه و تقاضا تنها عوامل تعیینکننده قیمت نیستند. انتظارات تورمی و نوسانات ارزی نقش اصلی در شکلگیری قیمتها دارند. وقتی دستمزدها بهصورت دستوری و کمتر از نرخ تورم افزایش مییابند، اما قیمت کالاهای اساسی به بازار سپرده میشود، نتیجه چیزی جز حذف این کالاها از سفره دهکهای پایین نیست.
کارشناسان هشدار میدهند که این سیاست در عمل به معنای مشروعیتبخشی به گرانیهای افسارگسیخته است. تا زمانی که واردات رقابتی شکل نگیرد، انحصار در توزیع از بین نرود و تورم ساختاری درمان نشود، سپردن قیمت کالاهای اساسی به مکانیزم عرضه و تقاضا تنها فشار مضاعفی بر معیشت مردم وارد خواهد کرد.
واگذاری قیمت کالاهای اساسی به بازار در شرایط انحصاری و غیرشفاف، نه اصلاح اقتصادی بلکه چراغ سبزی برای سودجویان است. این سیاست، سفره مردم را به بیرحمی بازار سپرده و حق مصرفکننده را قربانی تئوریهای کاغذی کرده است.
- نویسنده : مینوفر چراغی
