شوک مرگ در آب؛ صید ماهی با برق و فروپاشی خاموش زیست‌بوم‌ها
شوک مرگ در آب؛ صید ماهی با برق و فروپاشی خاموش زیست‌بوم‌ها
آرامش رودها و تالاب‌ها زیر سایه روشی مخرب در حال فروپاشی است؛ صید با برق، بی‌آنکه مرزی بشناسد، حیات آبزیان را هدف گرفته و زنگ خطر جدی برای آینده اکوسیستم‌های آبی و معیشت وابسته به آن‌ها به صدا درآورده است.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی هوژان، منوچهر برون در یادداشتی نوشت:

آب، سرچشمه حیات است؛ بستری آرام که در ژرفای خود، جهانی پویا و پیچیده را پرورش می‌دهد. ماهیان، نه فقط ساکنان این جهان آبی، بلکه نشانه‌های تداوم زندگی و تعادل طبیعت‌اند. اما گاه، این آرامش با دخالتی خشن و غیرانسانی در هم می‌شکند؛ دخالتی به نام صید با برق، که همچون صاعقه‌ای مصنوعی، زندگی را در یک لحظه متوقف می‌کند.

صید ماهی با استفاده از جریان الکتریکی، یکی از مخرب‌ترین روش‌های بهره‌برداری از منابع آبی است. در این روش، جریان برق وارد آب می‌شود و هر موجود زنده‌ای که در مسیر آن قرار گیرد، دچار شوک، بی‌حرکتی یا مرگ می‌شود. این تخریب، انتخاب‌گر نیست؛ برق، میان ماهی بالغ و نابالغ، میان گونه‌های ارزشمند و کمیاب، و حتی میان تخم‌ها و لاروهای نامرئی، تفاوتی قائل نمی‌شود. همه چیز در معرض نابودی قرار می‌گیرد.

این شیوه، تنها به صید چند ماهی محدود نمی‌شود، بلکه چرخه کامل حیات را مختل می‌کند. نابودی تخم‌ها و نسل‌های آینده، کاهش جمعیت گونه‌ها، و برهم خوردن تعادل اکولوژیک، پیامدهای ناگزیر چنین رفتاری است. رودخانه و تالاب، شبکه‌ای زنده از ارتباطات زیستی هستند؛ حذف یک حلقه، کل زنجیره را تضعیف می‌کند. در چنین شرایطی، آنچه از دست می‌رود، تنها ماهی نیست، بلکه پایداری یک اکوسیستم است.

از منظر اخلاقی نیز، صید با برق، نشانه‌ای از گسست انسان از مسئولیت خود در قبال طبیعت است. بهره‌برداری، زمانی مشروع است که با احترام به ظرفیت‌های طبیعی همراه باشد. اما هنگامی که انسان، برای دستیابی سریع‌تر و آسان‌تر، به نابودی گسترده حیات تن می‌دهد، در حقیقت از مرز بهره‌برداری عبور کرده و وارد قلمرو تخریب می‌شود.

پیامدهای این رفتار، تنها محدود به طبیعت نیست. کاهش ذخایر آبزی، معیشت جوامعی را که به شیوه‌های سنتی و پایدار صید وابسته‌اند، تهدید می‌کند. در بلندمدت، این تخریب به کاهش تنوع زیستی، تضعیف امنیت غذایی، و فقیرتر شدن منابع طبیعی می‌انجامد. این روند، نوعی خودویرانگری تدریجی است که آثار آن، دیر یا زود، دامان انسان را نیز خواهد گرفت.

در برابر این تهدید، آگاهی و مسئولیت‌پذیری، مهم‌ترین راه نجات است. حفاظت از منابع آبی، تنها وظیفه نهادهای نظارتی نیست؛ بلکه نیازمند مشارکت عمومی و شکل‌گیری یک فرهنگ احترام به طبیعت است. هر شهروند، می‌تواند با پرهیز از تخریب و گزارش رفتارهای مخرب، در حفظ این میراث مشترک نقش ایفا کند.

آب، حافظه زمین است و هر موج آن، روایتگر هزاران سال حیات. صید با برق، زخمی است که بر این حافظه وارد می‌شود. اگر امروز این زخم‌ها را متوقف نکنیم، فردا سکوتی سنگین جایگزین جنب‌وجوش حیات خواهد شد. حفظ زندگی در آب، در حقیقت، حفظ زندگی بر زمین است؛ زیرا سرنوشت انسان و طبیعت، بیش از آنکه جدا باشد، به هم پیوسته است.

  • نویسنده : منوچهر برون