سه هفته اختلال، ده‌ها سؤال بی‌پاسخ/ پشت پرده بحران بانک‌ها چیست؟
سه هفته اختلال، ده‌ها سؤال بی‌پاسخ/ پشت پرده بحران بانک‌ها چیست؟
بیش از بیست روز از اختلال گسترده در سامانه‌های بانک‌های ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات می‌گذرد؛ اما همچنان روایت‌های مختلفی درباره منشأ حادثه، احتمال حمله سایبری، وابستگی زیرساخت‌ها به فناوری خارجی و امنیت اطلاعات مشتریان مطرح است در حالی که مسئولان تأکید دارند، داده‌های بانکی نشت نکرده، تداوم اختلال‌ها و نبود گزارش فنی جامع، ابهام‌ها را همچنان زنده نگه داشته است.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی هوژان، اختلالی که در روزهای نخست با عنوان یک مشکل فنی مطرح شد، حالا به یکی از مبهم‌ترین رخدادهای شبکه بانکی کشور تبدیل شده است. بیش از ۲۰ روز از بروز مشکل در خدمات بانک‌های ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات می‌گذرد، اما هنوز گزارشی رسمی که علت دقیق این اتفاق را روشن کند، منتشر نشده است.

اگرچه بخشی از خدمات بانکی دوباره در دسترس قرار گرفته، گزارش‌های کاربران نشان می‌دهد برخی سرویس‌های غیرحضوری همچنان با اختلال یا کندی مواجه هستند؛ موضوعی که باعث شده نگرانی‌ها درباره وضعیت زیرساخت‌های بانکی ادامه پیدا کند.

سه روایت از یک اتفاق

اولین روایت را شرکت خدمات انفورماتیک ارائه می‌دهد؛ شرکتی که مسئول پشتیبانی زیرساخت این بانک‌هاست. مدیرعامل این شرکت، علت طولانی شدن روند بازگشت سامانه‌ها را به معماری فنی مبتنی بر مین‌فریم‌های IBM نسبت داده و گفته است راه‌اندازی دوباره این تجهیزات، برخلاف سرورهای متداول، فرآیندی زمان‌بر است و در برخی موارد ممکن است هفته‌ها طول بکشد.

اما روایت دوم از مجلس می‌آید.

یکی از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس از احتمال وقوع حمله‌ای در لایه‌های زیرساختی شبکه بانکی خبر داده و مدعی شده حتی در روزهای اخیر نیز تلاش دیگری برای هدف قرار دادن این سامانه‌ها صورت گرفته است. به گفته او، بررسی‌ها نشان می‌دهد موضوع صرفاً به نرم‌افزار یا سخت‌افزار محدود نبوده و لایه‌های عمیق‌تری از زیرساخت فناوری اطلاعات را درگیر کرده است.

پای فناوری خارجی به میان آمد

اظهارات این نماینده، بحث دیگری را هم وارد ماجرا کرده است؛ وابستگی بخشی از زیرساخت بانکی به فناوری‌های خارجی.

او معتقد است ادامه استفاده از تجهیزات آمریکایی، ریسک شبکه بانکی را افزایش داده و تغییر این زیرساخت‌ها به فناوری‌های جایگزین، از جمله محصولات چینی، نیازمند تصمیمی واحد در سطح نظام بانکی و سرمایه‌گذاری قابل توجه است.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که تاکنون هیچ تصمیم رسمی درباره تغییر معماری زیرساخت بانک‌ها اعلام نشده است.

آیا اطلاعات مشتریان در امان مانده است؟

شاید مهم‌ترین سؤال برای میلیون‌ها مشتری بانک‌ها، سرنوشت اطلاعات بانکی آنها باشد.

وزیر امور اقتصادی و دارایی با رد شایعات مربوط به افشای اطلاعات، تأکید کرده است که هیچ‌گونه نشتی داده رخ نداده و خدمات اصلی بانک‌ها به تدریج به وضعیت عادی بازمی‌گردد.

با وجود این اطمینان، هنوز گزارشی از سوی مراجع مسئول درباره نتایج بررسی‌های امنیتی منتشر نشده و همین موضوع، ابهام‌ها را پابرجا نگه داشته است.

آنچه هنوز بی‌پاسخ مانده است

بعد از گذشت بیش از سه هفته، هنوز مشخص نیست منشأ اصلی این اختلال چه بوده است؛ نقص فنی، حمله سایبری یا ترکیبی از هر دو؟

همچنین معلوم نیست اگر دوباره چنین رخدادی تکرار شود، شبکه بانکی تا چه اندازه آمادگی مقابله با آن را دارد و آیا برنامه‌ای برای کاهش وابستگی زیرساخت‌های حساس بانکی در دستور کار قرار گرفته است یا خیر.

تا زمانی که گزارش فنی و مستندی درباره این اتفاق منتشر نشود، پرونده اختلال بانک‌ها همچنان با پرسش‌های بی‌پاسخ همراه خواهد بود.