هوژان– در روزهایی که جنگ، زندگی روزمره مردم را تحت تأثیر قرار داده بود، هرکس به اندازه توان و جایگاهی که داشت تلاش میکرد که سهمی در این میدان داشته باشد؛ یکی در خیابان، دیگری در میدان، گروهی در سنگرهای دفاعی و عدهای هم با ثبت و روایت آنچه در اطرافشان میگذشت. در ماهشهر، گروهی از نوجوانان که حدود یک سال آموزش مستندسازی دیده بودند، تصمیم گرفتند دوربینهای خود را از کلاس و فضای آموزشی بیرون بیاورند و به میان مردم ببرند؛ مصاحبههای خیابانی بگیرند، اتفاقات را ثبت کنند و روایت خودشان را از روزهای جنگ بسازند.
در میان سوژههایی که این گروه دنبال میکرد، ماجرای نوجوانی توجه آنها را جلب کرد که شاید در نگاه نخست، کاری ساده انجام داده بود؛ پسری که کتابهای شخصی خود و خانوادهاش را برای فروش عرضه کرده بود. در کنار آنها نوشته بود: «هدیه و نذر جهت موشکهای نقطهزن آقا سیدمجید»، همین تصویر ساده، برای گروه مستندساز نوجوان مؤسسه فرهنگی و فرهنگی «ریحان» به سوژهای تبدیل شد که معنای بزرگتری داشت؛ روایتی از نوجوانی که تلاش کرده بود در اندازه خودش سهمی از یک اتفاق بزرگ را بر عهده بگیرد.
همین سوژه، بهانهای شد برای گفتوگو با محمدعلی خواجوی، مسئول مجموعه فرهنگی هنری «ریحان» ماهشهر و کارگردان این اثر؛ گفتوگویی درباره گروهی ششنفره از نوجوانان ۱۵ و ۱۶ ساله که مسیرشان را از فعالیت در گروه سرود آغاز کردهاند و پس از یک سال آموزش مستندسازی، حالا در میدان تولید قرار گرفتهاند؛ نوجوانانی که به گفته خواجوی، جنگ برایشان فرصتی شد تا آموختههایشان را در میدان واقعی به کار بگیرند و نشان دهند روایت کردن نیز میتواند بخشی از سهم هر انسان در روزهای سخت باشد.
خواجوی در این گفتوگو از شکلگیری گروه، نخستین تجربههای تولید، بازخورد انتشار اثر، ظرفیتهای ماهشهر برای روایتهای مستند، ارتباط تازه شکلگرفته با حوزه هنری و مشکلاتی که بر سر راه ادامه فعالیت این نوجوانان وجود دارد؛ سخن میگوید از گروهی که امروز محل فعالیتش خانه است در حالی که پیش از این مسجد را به عنوان سنگر فعالیت فرهنگی خود در اختیار داشت و برای ادامه مسیر، چشم به حمایتهای معنوی و مادی مسئولان و فراهم شدن فضایی مناسب برای فعالیت نوجوانان دوخته است.
کارگردان اثر ” موشک من” با اشاره به سابقه فعالیت این مستندسازان نوجوان اظهار کرد: اعضای گروه حدود یک سال در حوزه مستندسازی آموزش دیده بود و پس از پشت سر گذاشتن دوره آموزشی، آماده ورود به مرحله تولید بودند؛ با آغاز جنگ، تصمیم گرفتیم آموزشهایی را که بچهها فرا گرفته بودند در میدان واقعی به کار بگیریم و اتفاقاتی که در اطرافمان رخ میدهد را روایت کنیم. حضور در تجمعات و تولید چند مصاحبه خیابانی و کلیپ، نخستین تجربههای گروه در این دوره بود و در ادامه همین فعالیتها، سوژهای پیدا شد که مسیر تولید نخستین اثر جدی آنها را تغییر داد.
وی در تشریح شکلگیری این سوژه عنوان کرد: در یکی از کانالهای مجازی که روایتهای مربوط به تجمعات را منتشر میکرد با روایت نوجوانی مواجه شدیم که کتابهای شخصی خود و خانوادهاش را برای فروش آورده بود. کنار کتابها نیز برگهای قرار داده و روی آن نوشته بود: «هدیه و نذر جهت موشکهای نقطهزن آقا سیدمجید». همین تصویر برای ما به یک سوژه جدی تبدیل شد و تصمیم گرفتیم آن را دنبال کنیم. این موضوع نخستین تولید جدی گروه بود؛ هرچند در کنار آن، مصاحبههای خیابانی و کلیپهای دیگری نیز تولید شده بود که در مقایسه با این اثر، ظرفیت کمتری برای ارائه داشتند.
خواجوی با اشاره به ترکیب اعضای این گروه بیان داشت: مجموعه فرهنگی هنری «ریحان» اکنون شش عضو دارد و بخش زیادی از این بچهها پیش از ورود به مستندسازی، در گروه سرود فعالیت میکردند. این تجربه زمینهای شد تا با نگاه تازهای، مسیر فعالیت آنها را به سمت مستندسازی ببریم، بیشتر اعضای فعلی گروه ۱۵ و ۱۶ ساله هستند و برای سال تحصیلی جدید نیز جذب نوجوانان پایه هفتم و هشتم در دستور کار قرار گرفته است تا این مسیر آموزشی و تولیدی ادامه پیدا کند و گروه بتواند فعالیت خود را گستردهتر و منسجمتر دنبال کند.
مسئول مجموعه فرهنگی هنری «ریحان» افزود: فعالیت مجموعه به صورت مستقل انجام میشود، پیش از رویداد «لثارات الامام» که در اهواز برگزار شد، ارتباط کاری مشخصی با حوزه هنری نداشتیم. در این رویداد فرصتی فراهم شد تا با دوستان حوزه هنری ارتباط بگیریم و این آشنایی به یک ارتباط کاری جدیتر منجر شد. اتفاق خوبی برای ما شکل گرفت و تصمیم داریم ادامه فعالیتهای کاری خود را با استفاده از این ظرفیت و از مسیر حوزه هنری دنبال کنیم.
کارگردان اثر «موشک من» در رابطه با ظرفیتهای موجود برای ادامه این فعالیتها ادامه داد: افق پیش روی این کار را روشن میبینم، چون خوزستان و بهویژه ماهشهر از نظر سوژه و اتفاقاتی که میتوان درباره آنها تولید مستند کرد، ظرفیت زیادی دارد با این حال، ادامه این مسیر بدون حمایت دشوار است. تاکنون حمایت خاصی از گروه صورت نگرفته و هزینه تولید کارها نیز به صورت شخصی تأمین شده است. با وجود این شرایط، نخستین تجربه ما بازخورد خوبی داشت و همین موضوع موجب شده نسبت به ادامه مسیر امیدوار باشیم؛ بهخصوص اینکه ظرفیتهای موجود نشان میدهد میتوان در ادامه، تولیدات جدیتر و باکیفیتتری داشت.
خواجوی با اشاره به واکنشها پس از انتشار این اثر در فضای مجازی تصریح کرد: انتشار کار با بازخوردهایی همراه شد و افرادی با پیام و تماس درباره اثر صحبت کردند و حتی پیشنهاد همکاری دادند. نکته قابل توجه این بود که برخی از همین افراد پیش از انتشار اثر چندان فعالیت گروه را جدی نمیگرفتند، اما پس از دیده شدن کار برای همکاری اعلام آمادگی کردند. این بازخورد برای ما نشان داد که اگر فرصتی برای دیده شدن تولیدات نوجوانان فراهم شود، میتوان زمینه ارتباط و همکاریهای بیشتری را نیز ایجاد کرد.
وی با بیان اینکه آنچه بیش از همه در این سوژه برایش قابل توجه بوده، پیدا کردن جایگاه یک نوجوان در دل یک اتفاق بزرگ است، گفت: شاید این نوجوان حدود ۱۲ سال داشته باشد، اما توانسته بود جای خودش را در این ماجرا پیدا کند. در شرایطی که مردم در خیابان حضور دارند، رزمندهها در میدان هستند و نیروهای دفاعی در کنار تجهیزات و لانچرها مشغول انجام وظیفهاند، من تصور نمیکردم یک نوجوان بتواند سهمی از این اتفاق داشته باشد؛ اما او آمد و به اندازه توان خودش گوشهای از این بار را گرفت؛ همین نگاه برای من ارزشمند بود و نشان داد هرکس، فارغ از سن و جایگاهش، میتواند سهم خودش را در چنین شرایطی پیدا کند.
مسئول مجموعه فرهنگی هنری «ریحان» ابراز داشت: این نوجوان میتواند برای خود من که ۳۰ سال دارم الگو باشد؛ برای فردی که ۴۰ سال دارد، برای یک مادر، کارمند، کارگر، پزشک، مهندس و هر فرد دیگری که فکر میکند برای انجام کاری باید در موقعیت خاصی قرار داشته باشد. این ماجرا نشان میدهد که هرکس در جای خودش میتواند نقش درست خودش را ایفا کند و مثمرثمر باشد. شاید کاری که یک نوجوان انجام میدهد در ظاهر کوچک باشد، اما وقتی هرکس به اندازه خودش بخشی از یک مسئولیت را بر عهده بگیرد، همین نقشهای کوچک میتواند در کنار هم معنای بزرگتری پیدا کند.
کارگردان اثر «موشک من» در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت فراهم بودن فضای مناسب برای ادامه فعالیت گروه اظهار داشت: مسجد پیش از این سنگر فعالیت فرهنگی ما بود و بچهها بخش مهمی از آموزش و فعالیتهای خود را در همین فضا دنبال میکردند. امروز با توجه به برخی مسائل و شرایط موجود در نحوه مدیریت و تصمیمگیری هیئت امناهای مساجد، امکان ادامه این فعالیتها مانند گذشته فراهم نیست؛ در حالی که مسجد میتواند بار دیگر به پایگاهی برای حضور نوجوانان، آموزش آنها و شکلگیری فعالیتهای فرهنگی و هنری تبدیل شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: امیدواریم با حمایت و همراهی هیئت امناها، زمینه بازگشت این فعالیتها به مسجد فراهم شود تا بچهها بتوانند در فضایی مناسب، مسیر آموزشی و تولیدی خود را ادامه دهند. در کنار این حمایت معنوی، حمایت مسئولان امر نیز میتواند به ارتقای کیفیت تولیدات کمک کند. ما چیزی برای خودمان نمیخواهیم؛ دغدغه اصلی این است که امکان فعالیت برای این نوجوانان فراهم باشد و بتوانند آنچه را در یک سال آموزش آموختهاند در مسیر تولید و روایت به کار بگیرند.
https://my.uupload.ir/p/2KD56LJ1
لینک دانلود روایت “موشک من”
- نویسنده : مینوفر چراغی
