به گزارش پایگاه خبری تحلیلی هوژان، همزمان با نزدیک شدن به اربعین حسینی و افزایش سفر زائران به عراق، فروش ارز اربعین آغاز شد؛ طرحی که قرار بود دسترسی زائران به دینار عراق را آسانتر کند، اما اختلاف قیمت میان ارز عرضهشده در برخی شعب بانکی و نرخ بازار آزاد، سبب شکلگیری پرسشهایی درباره نحوه قیمتگذاری این ارز شد.
بانک مرکزی اعلام کرده است که زائران میتوانند تا سقف تعیینشده، دینار عراق را از طریق بانکهای عامل دریافت کنند. هدف از اجرای این طرح، تأمین نیاز ارزی زائران و کاهش نقش واسطهها در بازار عنوان شده بود.
با این حال در روزهای ابتدایی اجرای طرح، برخی متقاضیان اعلام کردند قیمت دینار در شعب بانکی بالاتر از نرخ معاملهشده در بازار آزاد بوده است؛ موضوعی که باعث شد این پرسش مطرح شود که چرا ارز حمایتی با قیمتی بیشتر از بازار عرضه شده است.
اختلاف قیمت از کجا شروع شد؟
بررسی قیمتها در روزهای آغاز فروش ارز اربعین نشان میدهد در مقاطعی، نرخ هر هزار دینار عراق در بازار آزاد پایینتر از قیمت اعلامشده در برخی شعب بانکی بوده است.
برای زائرانی که قصد تهیه ارز سفر داشتند، این اختلاف به معنای افزایش هزینه تمامشده سفر بود. بسیاری از مردم انتظار دارند طرحهای حمایتی، فشار مالی سفر را کاهش دهد و فاصله قیمتی میان نرخ رسمی و بازار، نتیجهای متفاوت ایجاد میکند.
نرخگذاری بانکی چه اثری بر بازار دارد؟
بازار ارز به تغییرات قیمتی واکنش سریع نشان میدهد. وقتی نرخ اعلامشده از سوی یک مرجع رسمی بالاتر از سطح انتظار بازار باشد، میتواند بر رفتار فروشندگان و فعالان غیررسمی اثر بگذارد.
بازار دینار عراق در روزهای نزدیک به اربعین معمولاً با افزایش تقاضا روبهرو میشود. در چنین بازاری، هر تغییر قیمتی میتواند روی تصمیم خریداران و فروشندگان اثرگذار باشد.
کارشناسان اقتصادی معتقدند سیاستهای ارزی حمایتی زمانی نتیجه مطلوب خواهد داشت که هم دسترسی مردم را آسان کند و هم اختلاف قیمتی ایجاد نکند؛ اختلافی که میتواند زمینه فعالیت واسطهها را افزایش دهد.
مشکل زائران فقط قیمت نبود
در کنار موضوع قیمت، برخی متقاضیان از محدود بودن شعب ارائهدهنده ارز و دشواری فرآیند دریافت آن گلایه داشتند.
تعداد محدود مراکز عرضه در برخی مناطق باعث شد تعدادی از زائران با صف و معطلی روبهرو شوند؛ مسئلهای که برای خانوادههایی که زمان سفر خود را برنامهریزی کردهاند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
زائران چه میخواهند؟
مطالبه اصلی زائران، شفاف بودن روند قیمتگذاری و سادهتر شدن مسیر دریافت ارز است.
مردم انتظار دارند طرحهایی که با هدف حمایت از آنها اجرا میشود، هزینههای سفر را کاهش دهد و فرآیند دریافت خدمات را آسانتر کند.
اکنون باید دید بانک مرکزی برای کاهش فاصله میان نرخ عرضهشده در شبکه بانکی و قیمت بازار چه تصمیمی خواهد گرفت و آیا روند فروش ارز اربعین در روزهای آینده اصلاح میشود یا همچنان اختلاف قیمت به یکی از دغدغههای زائران تبدیل خواهد بود.
- نویسنده : سردبیر هوژان
