به گزارش پایگاه خبری تحلیلی هوژان، اجرای مرحله جدید کالابرگ قرار بود دسترسی خانوارها به کالاهای اساسی را آسانتر کند؛ طرحی که هدف آن حمایت از معیشت مردم و کاهش فشار ناشی از افزایش قیمتها عنوان شده است. اما در روزهای اخیر، بخشی از زنجیره اجرای این سیاست با چالشی مواجه شده که کمتر درباره آن صحبت شده است؛ فروشگاههایی که کالا را عرضه کردهاند اما هنوز وجه فروش خود را دریافت نکردهاند.
بررسیهای انجامشده از برخی واحدهای صنفی نشان میدهد که تعدادی از فروشگاههای کوچک، سوپرمارکتها و مراکز عرضه محصولات پروتئینی به دلیل تأخیر در تسویه حسابها، فروش کالابرگی را متوقف کرده یا محدود کردهاند.
این اتفاق در حالی رخ میدهد که اعتبار خانوارها در سامانه فعال است و مصرفکنندگان همچنان انتظار دارند بتوانند کالاهای اساسی مورد نیاز خود را از مسیر تعیینشده تهیه کنند.
۱۵ روز انتظار برای دریافت پول فروش کالا
بر اساس اطلاعات منتشرشده، تسویه حساب برخی فروشگاههای طرف قرارداد کالابرگ طی روزهای اخیر با تأخیر مواجه شده است؛ در حالی که طبق روال اعلامشده، پرداخت مطالبات فروشندگان باید در فاصله زمانی کوتاهی پس از انجام تراکنشها انجام شود.
یک منبع آگاه در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده است که حدود ۱۵ تا ۱۶ روز است برخی تسویهها با فروشگاههای طرف قرارداد انجام نشده است.
به گفته این منبع، پس از هر خرید کالابرگی، مبلغ مربوط به آن برای فروشگاه ثبت میشود و در شرایط معمول باید به حساب پذیرندگان واریز شود، اما در شرایط فعلی، تأخیر در تأمین منابع باعث ایجاد صف پرداخت برای فروشندگان شده است.
این مسئله تنها محدود به فروشگاههای کوچک نیست و فروشگاههای زنجیرهای نیز با آن مواجه شدهاند، اما فشار اصلی بر واحدهای صنفی محلی بیشتر احساس میشود؛ واحدهایی که سرمایه در گردش محدودتری دارند و برای تأمین دوباره کالا باید هزینههای جاری خود را بهموقع پرداخت کنند.
کالابرگ؛ حمایت از مردم با هزینه فروشنده؟
در ظاهر، کالابرگ یک ابزار حمایتی برای کاهش فشار اقتصادی خانوارهاست، اما اگر چرخه پرداخت آن دچار اختلال شود، بخشی از هزینه اجرای این سیاست به فروشندگان منتقل خواهد شد.
فروشگاهی که امروز مرغ، گوشت، روغن یا سایر کالاهای اساسی را تحویل مشتری میدهد، برای خرید دوباره همین کالاها نیازمند نقدینگی است. تأخیر در دریافت وجه میتواند قدرت خرید مجدد او را کاهش دهد و حتی موجب شود که برخی واحدها ادامه همکاری با طرح را دشوار بدانند.
از سوی دیگر، فاصله زمانی میان فروش کالا و دریافت پول در شرایط تورمی میتواند هزینه جایگزینی کالا را برای فروشنده افزایش دهد. به این معنا که فروشنده ممکن است کالایی را با قیمت روز گذشته عرضه کرده باشد، اما هنگام دریافت وجه، برای تأمین همان کالا با قیمت بالاتری مواجه شود.
مشکل فقط اعتبار نیست؛ مسئله اعتماد به اجرای طرح است
کالابرگ زمانی میتواند به هدف اصلی خود برسد که تمام حلقههای آن از تأمین منابع و پرداخت اعتبار خانوارها تا تسویه بهموقع با فروشندگان هماهنگ عمل کنند؛ فعال شدن اعتبار در حساب خانوارها، بدون حل مشکل پرداخت به پذیرندگان، میتواند فاصله میان سیاست اعلامی و تجربه واقعی مردم را افزایش دهد؛ چراکه شهروندی که برای خرید کالا به فروشگاه مراجعه میکند، انتظار دارد اعتبار موجود در حسابش در عمل قابل استفاده باشد.
در سوی دیگر، فروشندهای قرار دارد که نمیتواند برای مدت طولانی نقش تأمینکننده نقدینگی یک طرح حمایتی را ایفا کند.
افزایش اعتبار کالابرگ بدون حل گلوگاه پرداخت
در شرایطی که موضوع افزایش اعتبار کالابرگ برای دهکهای پایین جامعه مطرح شده، کارشناسان معتقدند توسعه این طرح نیازمند توجه همزمان به تمام اجزای اجرایی آن است.
افزایش منابع حمایتی، زمانی میتواند اثر واقعی بر زندگی مردم داشته باشد که زیرساخت پرداخت و تسویه نیز متناسب با آن تقویت شود؛ در غیر این صورت، افزایش حجم تراکنشها میتواند فشار بیشتری بر فروشندگان ایجاد کند.
اکنون پرسش اصلی این است؛ آیا مشکل ایجادشده در پرداخت مطالبات فروشندگان یک اختلال موقت است یا نشانهای از ضعف در مدیریت زنجیره اجرایی کالابرگ؟
پاسخ به این سؤال، تعیین میکند که کالابرگ در عمل تا چه اندازه میتواند به عنوان یک ابزار حمایت معیشتی موفق عمل کند.
- نویسنده : سردبیر هوژان
